Երբ պետական համակարգում որոշումներ կայացնողները չունեն բավարար գիտելիք, փորձ և ռազմավարական մտածողություն, պետությունը սկսում է աշխատել ոչ թե զարգացման, այլ գոյատևման ռեժիմով : Պատգամավորները, նախարարները, պաշտոնյաները կարող են նույնիսկ անկեղծորեն ցանկանալ լավ անել, բայց անգիտակցաբար ընդունում են սխալ որոշումներ, որոնք երկարաժամկետում կործանարար են :
Նայեք մեր խորհրդարանին ու կառավարությանը: 90% -ը ժուռնալիստներ են ու չկայացած ժուռնալիստներ: Նրանց հիմնական զբաղմոնքը բամբասանքն է , քիթը մտցնելն սրա նրա կեղտոտ անկողնու մեջ, նախանձը և այլն : Մի քանի օրինակ բերեմ, իսկ մնացածներին կարող եք նայել ինքներդ: Ինչպես կարող է իրավաբանը լինել առողջապահության նախարար: Սա աբսուրդ է: Ասենք առողջապահության իրավաբան նախարարը հանդիպում է բժիշկների հետ: Ի՞նչի մասին են խոսելու, ի՞նչ են քննարկելու, հասկանալի չի: Ասենք բժիշկները ինչ որ խնդիր են բարձրացնում, ի՞նչպես է նախարարը լուծում տալու, եթե անգամ 1% պատկերացում չունի ինչի մասին է խոսքը: Կամ ի՞նչպես է արտաքին գործերը ղեկավարում մարդ, որ դեռ սեղանին նստելու ձև չգիտի: Ինչպես է բանակը ղեկավարելու մարդ, որը մանկավարժ է: Ու այսպես շարունակ: Չկա մեկը որ իր տեղում է: Տեսել էք մի նախարար, պատգամավոր, բարձր պաշտոնյա , որ լինի տեխնոկրատ: Չկա նման բան: Հիմնականում հումանիտար՝ այն էլ մասնավոր ԲՈՒՀ ավարտածներ են: Կարևորը լինեն լոյալ մեր ժուռնալիս վարչապետին:
Սամվել Կարապետյանը մի շատ լուրջ հրեա զինվորականի ներկայացրեց, որ կօգնի Հայաստանին: Նա Իսրաելի օդային պաշտպանության «Երկաթե գմբեթ»-ի ճարտարապետներից մեկն է: Ու զարմանք: Ինչ ճղճղոց դրեցին իշխանավորները: Այո, նրանց խելացի ու բանիմաց կադրեր պետք չեն : Իրենք խելացի մարդկանց կողքին ուղղակի կանեհտանան:
Պետական կառավարումը բարդ մեխանիզմ է, որտեղ յուրաքանչյուր սխալ որոշում ունի շղթայական ազդեցություն : Տնտեսության մեջ մեկ սխալ քաղաքականություն բերում է ներդրումների նվազման, սոցիալական խնդիրների աճի, արտագաղթի : Իրավական դաշտում մեկ անարդար որոշում խարխլում է ամբողջ դատական համակարգի նկատմամբ վստահությունը : Արտաքին քաղաքականության մեջ մեկ սխալ քայլը կարող է թուլացնել պետության դիրքերը տարիներով :
Ամենավտանգավորն այն է, որ ոչ պրոֆեսիոնալությունը հաճախ չի ճանաչում իրեն : Այն ձևացնում է վստահություն, բարձրախոսով խոսում է հաջողություններից, բայց իրականում չի հասկանում իր որոշումների հետևանքները : Իսկ երբ սխալները կուտակվում են, արդեն ուշ է լինում՝ համակարգը սկսում է քանդվել ներսից :
Ինչպես նշում էր հայտնի տնտեսագետ Ֆրիդրիխ Հայեկը․ «Ամենավտանգավոր մարդիկ նրանք են, ովքեր վստահ են, որ գիտեն, թե ինչպես պետք է ղեկավարել ուրիշների կյանքը» : Իսկ Փիթեր Դրաքերը գրում էր․ «Կառավարումը գիտելիք է, ոչ թե պաշտոն» :
Պետությունը չի պահվում լոզունգներով, գեղեցիկ խոսքերով կամ անձնական հավատարմությամբ : Այն պահվում է պրոֆեսիոնալիզմով, պատասխանատվությամբ և համակարգային մտածողությամբ : Երբ այս երեքը բացակայում են, նույնիսկ ամենակայուն պետությունները կարող են դառնալ խոցելի :
Հետևաբար խնդիրը միայն անհատները չեն : Խնդիրը այն համակարգն է, որտեղ ոչ պրոֆեսիոնալությունը դառնում է նորմ, իսկ պրոֆեսիոնալները դուրս են մղվում : Եվ հենց այդ պահից պետությունը սկսում է կորցնել իր հիմքը՝ անկախ նրանից՝ դա նկատելի է, թե ոչ :
